_________________________

คอลัมน์ วัยทวีนส์

โดย เอกลักษณ์ ยิ้มวิไล

วันนี้ถ้าพูดถึงละครทีวีที่ทำให้เด็กเล็กเด็กแดงจนไปถึงวัยผู้เฒ่าติดและหลงใหลมากเป็นพิเศษ ก็คงหนีไม่พ้น "แดจังกึม" จอมนางแห่งวังหลวง อิมพอร์ตจากแดนโสมและได้ถูกกระจายภาพทั่วประเทศจนทำให้พี่ไทยต้องเฝ้ารอดูทุกเมื่อ

สำหรับตัวกระผมเอง ผมรู้สึกว่าละครชุดนี้ "ไม่ธรรมดา" จริงๆ เนื่องด้วยภาพและเนื้อเรื่องแอบแฝงไว้ซึ่ง "การเมือง" ล้วนๆ ที่มีความประสงค์ให้ท่านผู้ชมทางบ้านได้รับ "สาร" ที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์เกาหลีที่ได้ต่อสู้เพื่อ "อิสรภาพ" (Freedom) และ "ความเท่าเทียมทางสังคม" (Social Equality)

ดังนั้นเราจะมาลองถอดรหัสละครชุดนี้กันเล่นๆ นะครับว่า นอกจากความบันเทิง แดจังกึมทำให้เราได้ซึมซับและเรียนรู้อะไรบ้าง

ถ้าเอ่ยกันคร่าวๆ นะครับ เรื่องราวของแดจังกึมถือว่าเป็นเรื่องจริงตามประวัติศาสตร์เกาหลี ที่ย้อนยุคไปเมื่อ 500 ปีก่อนในสมัยราชวงศ์โชซอน ที่ผู้ชายมีอำนาจมากกว่าผู้หญิง โดยน้องจังกึมเป็นเด็กที่ยากจนมาก่อน มิหนำซ้ำยังกำพร้าเสียอีก แต่การที่โชคเข้าข้างจึงทำให้เธอได้ไปศึกษาวิธีปรุงอาหารในพระราชสำนัก และด้วยความเฉลียวฉลาดมีปฏิภาณไหวพริบดี จึงทำให้เธอสามารถไต่เต้าเป็นแม่ครัวมือหนึ่ง แถมยังมีความชำนาญด้านการแพทย์เสียอีก โอ้โห.... อิสตรีอะไรจะเพอร์เฟ็กต์ปานนี้

ยังไม่พอนะครับ เธอยังสามารถต่อกรกับบุคคลต่างๆ ที่คอยกลั่นแกล้ง และยืนหยัดดำรงต่อสู้เพื่อความเท่าเทียมกันในสังคมเสียอีก เรียกว่าไม่เคยมีใครทำได้เท่าเธอมาก่อน

ในสายตาของผม ผมเชื่อว่าแดจังกึมเป็นหนังแนวการเมืองที่ดำเนินเรื่องโดยยึดหลักของ "ลัทธิสตรีนิยม" (Feminism) ซึ่งในที่นี้มิใช่เป็นสตรีนิยมแบบสุดขั้ว แต่เป็นการนำ "อุดมการณ์ของสตรี" มาประยุกต์ให้เกิดความสมดุลในการเป็นสตรีที่นุ่มนวล ฉลาด รอบรู้ และเก่งพอๆ กับผู้ชาย(หรืออาจจะเก่งกว่า) เพื่อสร้างการยอมรับและความเสมอภาคทางเพศ ดังนั้น วาทกรรมของแดจังกึมจึงมีนัยสื่อให้ท่านผู้ชมรับรู้ถึงสิทธิสตรีโดยแท้ ซึ่งได้นำความสามารถ ความมุมานะ และทักษะของสตรีผ่านตัวละครน้องจังกึม ที่สามารถทำอาหารชั้นเลิศ มีความอ่อนช้อยในตนเอง มีความทะเยอทะยาน และสามารถต่อสู้กับปัญหาต่างๆ เพื่อความถูกต้องได้

ลองสังเกตในเชิงวัฒนธรรมกันบ้าง ผมว่าชาวเกาหลีเขาเข้าใจ "ขายวัฒนธรรม" ของตนเองจริงๆ นะครับ

คำว่าขายอาจจะแรงไปสักหน่อย ก็ขอเปลี่ยนเป็น "การนำเสนอ" ก็แล้วกันนะครับ ซึ่งแน่นอนย่อมส่งผลดีต่อประเทศเกาหลีอย่างล้นหลาม ทั้งในด้านการประชาสัมพันธ์ การสร้างคุณค่าแก่ความเป็นเกาหลี และการท่องเที่ยว ไม่ต้องดูที่ไหนหรอกครับ ภาพแต่ละภาพที่ถูกนำเสนอก็สวยงามตระการตา อาหารเกาหลีก็ดูน่ารับประทานเสียเหลือเกิน ส่วนหญิงก็สวย ชายก็หล่อ จนทำให้คนไทยต่างหลงใหลในเสน่ห์ของวัฒนธรรมเกาหลี

ก็ลองดูสังคมไทยในวันนี้สิครับ ทั้งเด็กไทย และผู้ใหญ่ต่างพยายามศึกษาภาษาเกาหลีกับเขาบ้าง แถมยังอยากทำอาหารเก่ง ส่วนพวกนักจัดทัวร์ก็หัวใสพาพี่ไทยไปเยี่ยมสถานที่ถ่ายละคร คลั่งไคล้กันขนาดนั้น

การผลิตละครชุดนี้เพื่อนำไปเผยแพร่สู่สายตาชาวโลกถือเป็นการประชาสัมพันธ์ที่ฉลาด และแยบยล ผ่านการนำเสนอข้อมูลที่แอบแฝงภายใต้สื่อบันเทิงนั่นเอง เพราะแค่ได้ดูก็อยากบินไปเที่ยวกับเขาบ้างแล้ว เรียกว่าสามารถเข้าถึง "ความต้องการ" และ "จิตใจ" ของผู้บริโภคได้ดีทีเดียว

โดยเฉพาะกับแง่คิดของลัทธิสตรีนิยมที่นำมาซึ่งการยอมรับความสามารถของสตรี เอ้า พวกผู้ชายก็ต้องคอยสังเกตแฟนตนเองให้ดีก็แล้วกันว่าความคิดและการกระทำของพวกเธอเปลี่ยนไปไหมหลังจากได้ชมละครชุดนี้

ผมว่าแดจังกึมเป็นละครที่ดีนะครับ มีคุณค่าเพราะสอน "ให้คนรู้จักคิด มีมานะ อุตสาหะ และมีอุดมการณ์ที่กล้าเปลี่ยนแปลงประวัติศาสตร์ หรือกล้าท้าทายประวัติศาสตร์ และการเมือง" เพราะในเวลานี้เราคงต้องยอมรับว่าสื่อโทรทัศน์ไทยเต็มไปด้วยละครที่เปรียบเสมือนกับหนอนชอนไช กัดกินมันสมอง ลดประสิทธิภาพ และศักยภาพของคน จึงเป็นบ่อเกิดของความไร้สาระ ไม่มีอุดมการณ์ในการกล้าเปลี่ยนแปลงสังคมและการเมืองไทยอันเน่าเฟอะนะครับ

จะว่าไปแล้วหนังและละครไทยดีๆ ก็ไม่ใช่ว่าจะไม่มีเอาเสียเลย แต่เราคงต้องยอมรับว่าวงการทีวีในประเทศไทยถึงจุด "อิ่มตัว" มันบันเทิงเกินไป จนทำให้ผู้ชมเกิดทั้ง "ความเคยชิน" และ "ความเบื่อหน่าย" จำเป็นต้องดูเพราะไม่มีอะไรให้ดู ดังนั้น จึงไม่แปลกที่ผู้ชมต้องการแสวงหา "ความแปลกใหม่" และ "ความแตกต่าง" ที่ไม่จำเจ ละครเกาหลีจึงฮิตไงละครับ

ซึ่งการบริโภคสื่อต่างประเทศมากจนเกินไปอาจจะทำให้เกิดการลืมตัวตนของชาติ ทำให้ความนึกคิดและทัศนคติของผู้ชมเกิดการปรับเปลี่ยนทางวัฒนธรรมได้(Cultural Shift) ดังนั้น ผู้ผลิตหนังและละครไทยควรให้ความสำคัญในการผลิตสิ่งดีๆ มีคุณค่า คืนกำไรให้แก่สังคม สิ่งเหล่านี้ละครับ สามารถสอนให้คนมีคุณภาพได้เช่นกัน ดีไม่ดีถ้านำละครไทยไปฉายถึงต่างประเทศอาจจะดังเป็นพลุก็ได้นะครับ

ทั้งนี้ ความดังของละครแดจังกึมเกิดท่ามกลางกระแสเกาหลี และญี่ปุ่นพอดิบพอดี ซึ่งตามสำเนียงภาษาเกาหลี บ้านเราเวลานี้และปีที่ผ่านมาก็มีอะไร "ทึมๆ" และ "อึมครึม!!" มาโดยตลอด

โดยเฉพาะที่กำลังฮิตเป็นพิเศษคือ วัฒนธรรมการเมืองไทยแบบ "แดกส์กันตรึม" ตามสไตล์ All you can eat ออกสำเนียงอีสานนิดๆ เรียกว่าลูกผสม ลูกมั่วนิ่มก็แล้วกัน ฮุฮุ....อย่างนี้น้องจังกึมมิกล้าต่อกรกับกระแส "แดกส์กันตรึม" แน่นอนครับ! แบบว่านับวันยิ่งแดกส์กันเยอะ หรือกินเยอะไม่รู้จักอิ่ม

และที่สุดยอดครับคือ ไม่ต้องไปฉายหรือโปรโมตที่ไหนหรอกครับ ทั่วโลกเขารู้กันหมดแล้ว อย่างนี้เขาเรียกว่า "เซียนด้านการตลาด" เพราะขนาดพยายามซุ่มเงียบ บินต่ำแต่กลับดัง โอ้โห สุดยอดคร้าบบบบ เนียนจริงๆ

เอาละครับเดี๋ยวจะหาว่านอกเรื่อง(โม้มากไปหน่อย เดี๋ยววุ่น) ในเมื่อวันพรุ่งนี้ก็ถือว่าเป็นวันปีใหม่ ผมและพี่น้องชาวมติชนทุกท่าน ต้องขอกราบขอบพระคุณท่านผู้อ่านทุกท่านที่ได้ติดตามหนังสือพิมพ์มติชน และบทความของผมมาโดยตลอด ขอให้ท่านผู้อ่านจงมีแต่ความสุข ความเจริญ และพบกันใหม่อาทิตย์หน้านะครับ สวัสดีปีใหม่ครับ

___________________________
มติชน 01 มกราคม 2549